Οι Κρήτες, για δεκαετίες, ήταν οι πιο υγιείς και μακροβιότεροι κάτοικοι μεταξύ των Ελληνικών περιοχών και των λαών της Μεσογείου, γεγονός που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στον τρόπο διατροφής τους, η οποία συγκεντρώνει ιδιαίτερα «ωφέλιμα» χαρακτηριστικά. Ακόμα και στα γλυκά τους, τα οποία κατέχουν ιδιαίτερη θέση στο τραπέζι τους, προτιμούν να τα παρασκευάζουν με προϊόντα αποκλειστικά και μόνο παραγωγής δικής τους, καθιστώντας τα ιδιαίτερα υγιεινά. Απλά στον τρόπο παρασκευής τους και πεντανόστημα στη γεύση τους. Μερικά από αυτά είναι:

1. Ξεροτήγανα κρητικά

Μια παραδοσιακή συνταγή της Κρήτης με ελαιόλαδο. Συνηθίζεται να φτιάχνεται στους γάμους για το κέρασμα των καλεσμένων. Γλύκισμα που φτιάχνεται από αλεύρι, νερό και κρητική ρακή ενώ περιχύνεται με σιρόπι από κρητικό θυμαρίσιο μέλι, σουσάμι και κανέλα. Στο σχήμα τους μοιάζουν με μεγάλο τριαντάφυλλο.

2. Δίπλες

Είναι όπως τα ξεροτήγανα στον τρόπο παρασκευής τους. Διαφέρουν στο σχήμα, είναι μακρόστενα και σερβίρονται στους Κρητικούς γάμους συνήθως από την νύφη. Τα φτιάχνουν οι γυναίκες τις παραμονές του γάμου και σερβίρονται από ρακή στους άντρες και κρητικό λικέρ στις γυναίκες για να ευχηθούν εκείνη τη μέρα.

3. Κρητικά λουκούμια

Ή αλλιώς κουμπανάκια όπως συνηθίζουν να τα λένε στην Κρήτη. Μοιάζουν με λουκουμάδες αλλά είναι λίγο πιο σφιχτοί στη ζύμη, με αρκετό μέλι επάνω. Είναι ένα αυθεντικό γλυκό της Κρήτης και κυρίως του νομού Λασιθίου. Σερβίρονται συνήθως ως επιδόρπιο ζεστοί, και πάντα με παγωμένη ρακή. 

4. Γλυκά κουταλιού

Δεν λείπουν από κανένα σπίτι. Είναι ο κρητικός παραδοσιακός τρόπος να καλωσορίσουν κάποιον στα σπίτια τους. Η φαντασία της κρητικιάς νοικοκυράς που έκανε κάθε φρούτο, και όχι μόνο, γλυκό. Πήρε την ονομασία γλυκό του κουταλιού από τον τρόπο σερβιρίσματος (σε ένα δίσκο τοποθετούνται το πιατάκι με λίγο γλυκό και δίπλα ένα κουταλάκι. Απαραίτητο είναι και ένα ποτήρι νερό). Εξίσου νόστιμο είναι το σερβίρισμα πάνω από κρητικό γιαούρτι ως επιδόρπιο μετά από γεύμα.

5. Μυζηθρόπιτακια Μελιού

Φτιάχνονται στη ζύμη από αλεύρι, λάδι, νερό και ρακί ενώ στη γέμιση από μυζήθρα, χωρίς μπαχαρικά. Τηγανίζονται σε ζεματιστό λάδι και σερβίρονται με μέλι. Συνήθως είναι το επιδόρπιο σε κάποιο τραπέζι και συνοδεύεται από παγωμένη ρακή, ιδανικό για τη χώνεψη. 

6. Μουσταλευριά

Η μουσταλευριά γίνεται το Σεπτέμβρη, το μήνα που πατιούνται τα σταφύλια, για να γίνει το κρασί. Ο μούστος, είναι αγίνωτο κρασί, ο αζύμωτος δηλαδή χυμός των σταφυλιών, ο οποίος λέγεται και γλεύκος. Απλή συνταγή ακόμα και για το σπίτι. Βράζετε με μια φέτα ψωμί 10 φλιτζάνια μούστο για 5 λεπτα και τον σουρώνετε. Βάζετε στη κατσαρόλα 8 φλιτζάνια μούστο στραγγισμένο. Μόλις το μείγμα αρχίζει να βράζει, ρίχνετε αφού έχετε διαλύσει στον υπόλοιπο μούστο που κρατήσατε, μισό φλιτζάνι κορν φλάουερ και ένα φλιτζάνι αλεύρι λίγο λίγο ενώ ανακατεύετε συνεχώς μέχρι να πήξει.

7. Πετιμέζι

Το πετιμέζι προέρχεται από συμπύκνωση μούστου εξαιρετικών και ώριμων σταφυλιών της Κρήτης. Έχει υπέροχο άρωμα και γεύση. Είναι ένα προϊόν φτιαγμένο με παραδοσιακό τρόπο και χρησιμοποιείται ως γλυκαντική ουσία σε παραδοσιακά σπιτικά γλυκά, σε τηγανίτες, σε λουκουμάδες και άλλα. Είναι άριστο σιρόπι για κάθε είδους παγωτό. 

8. Καλτσούνια Κρητικά

Μικρά γλυκίσματα με ζυμάρι και γέμιση μυζήθρας που άλλοτε τρώγονται αλμυρά με την προσθήκη μάραθου και άλλοτε γλυκά με λίγο μέλι. Σε κάθε νομό γίνονται με διαφορετικό τρόπο, όμως τα πιο διαδεδομένα είναι τα ανεβατά που είναι κλειστά και παρασκευάζονται κυρίως στα Χανιά και τα λυχναράκια που κάνουν ένα μικρό άνοιγμα και παρασκευάζονται στο Ηράκλειο. Είτε «ανεβάτά» είτε «λυχναράκια» αποτελούν στοιχείο κρητικής ζωής. Και στις δύο περιπτώσεις είναι πεντανόστημα. Τα καλιτσούνια δεν θα τα βρείτε στο κρητικό τραπέζι μόνο το Πάσχα αλλά και όλη τη χρονιά...

--------------------

Καλή σας όρεξη