
Το Θέρισο βρίσκετε στην επαρχία Κυδωνίας, στις υπώρειες των Λευκών Ορέων ,16 χλμ Ν από τα Χανιά. Εχει 113 κατοίκους.
Ένα από τα αξιοθέατα του χωριού είναι η διαδρομή που κάνουμε για να φτάσουμε εκεί. Περνάμε μέσα από το εντυπωσιακό Θερισιανό φαράγγι που έχει μήκος 6 χλμ.
Το Θέρισο έχει διαδραματίσει σπουδαίο ρόλο στην ιστορία της Κρήτης λόγω της οχυρής του θέσης. Στάθηκε απόρθητο στα χρόνια της Επανάστασης του 1821, τότε που ο πασάς Λατίφ, όρμησε με 5000 Τούρκους να δέσει τους επαναστάτες αλλά τους περίμεναν στην είσοδο του φαραγγιού όπου και άρχισε μια σκληρή μάχη, στην οποία έλαβαν μέρος και γυναίκες, κουβαλώντας νερό και πολεμοφόδια και άλλα χρήσιμα υλικά.
Στην μάχη αυτή, σκοτώθηκαν 500 Τούρκοι.
Το χωριό ισοπεδώθηκε το 1866 από τον πασά Μουσταφά Ναϊλή ο οποίος ανάγκασε τους κατοίκους να φύγουν από τον τόπο τους. Τότε, έφυγε και η μητέρα του Βενιζέλου Στυλιανή Πλουμιδάκη, κρατώντας στην αγκαλιά της τον
Βενιζέλο ηλικίας τότε δυο χρονών. Το 1867, ο Μουσταφά, με δυο λόχους Τούρκων, είχαν απομονωθεί στο Θέρισο και εξοντώθηκαν.
Κατά την καταστροφή του Θέρισου ο πασάς άλεσε ζωντανή μια νεαρή κοπέλα την Τασούλα με την πέτρα του ελαιοτριβείου, επειδή δεν ήθελε να παραδοθεί. Η πέτρα εκείνη υπάρχει ακόμα και βρίσκεται περίπου στην μέση του χωριού στα δεξιά του δρόμου.
Το Θέρισο απέκτησε μεγάλη ιστορική σημασία και με την επανάσταση του Βενιζέλου το 1905. Από το Θέρισο ο Ελευθέριος Βενιζέλος με οπαδούς του, στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, κήρυξαν επανάσταση εναντίον του πρίγκιπα Γεώργιου με αίτημα την ένωση της Κρήτης με την υπόλοιπη Ελλάδα.
Στο χωριό συγκροτήθηκε τότε η Προσωρινή Κυβέρνηση Κρήτης με ηγέτη τον Ελ. Βενιζέλο και άρχισε τον αγώνα για την ένωση. Το αρχηγίο τους βρίσκεται σαν μουσείο πίσω απο το εκκλησάκι του Αγ. Γεωργίου στην πλατεία του χωριού.Ο Βενιζέλος και οι οπαδοί του είχαν επιτυχίες στην ύπαιθρο και εξαιτίας της δράσης τους, ο πρίγκιπας Γεώργιος αναγκάστηκε να παραιτηθεί το 1906.
Τη θέση του πήρε ο Αλ. Ζαΐμης, άνθρωπος της εμπιστοσύνης του Βενιζέλου και των Μεγάλων Δυνάμεων. Το 1909 διακηρύσσεται η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα και το 1910 ο Βενιζέλος εκλέγεται πρωθυπουργός της Ελλάδας.
Στις 26 Αυγούστου του 1998 ιδρύθηκε εκεί το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης.
Στο Θέρισο όμως δεν πάει κάποιος μόνο για την ιστορία του. Είναι ένα πανέμορφο, καταπράσινο χωριό με άγρια ομορφιά που ανταμείβει τον επισκέπτη που θα κάτσει στα ταβερνάκια του με τις νοστιμιές της Κρητικής κουζίνας.
Εκεί θα γευτούμε τα ντόπια γαλακτοκομικα προϊόντα αφού το χωριό φημίζεται σε όλη την Ελλάδα για αυτά.
Kαλά να περάσετε και ...... καλή σας όρεξη!!!
Η υπομονή στον άνθρωπο,
αν έχει νου και χάρη,
πουλιέται κι αγοράζεται
με το μαργαριτάρι.