1o_portalr

GreekEnglish (United Kingdom)
Login Register

κρι - κρι

    agrotourcrete kri_kri

Το κρι-κρι (Capra aegagrus creticus), μερικές φορές αποκαλούμενο κρητική αίγα, αγρίμι ή κρητικό αγριοκάτσικο, θεωρείται υποείδος του αγριοκάτσικου.

Το κρι-κρι είναι ένα μεγάλο οπληφόρο θηλαστικό γηγενές της ανατολικής Μεσογείου το οποίο σήμερα βρίσκεται μόνο στην Κρήτη και σε τρία μικρά νησάκια κοντά της (Νήσος Δία, Θοδωρού, και Άγιοι Πάντες).

Το κρι-κρι έχει ανοιχτόχρωμη καφέ γούνα με μια πιο σκούρα λωρίδα γύρω από το λαιμό του. Έχει δύο κέρατα τα οποία διευθύνονται προς τα πίσω. Στο φυσικό τους τόπο είναι ντροπαλά και ξεκουράζονται στη διάρκεια της ημέρας. Αποφεύγουν τους τουρίστες και κάνουν μεγάλα πηδήματα ή ανεβαίνουν απότομες πλαγιές χωρίς πρόβλημα.

kri_kri

Το κρι-κρι δεν θεωρείται αυτόχθον της Κρήτης, αλλά εισήχθη στη Μινωική εποχή. Πάντως, δεν εμφανίζεται πουθενά αλλού και συνεπώς θεωρείται ενδημικό είδος της Κρήτης. Παλιότερα ήταν κοινό σε όλο το Αιγαίο αλλά το τελευταίο του καταφύγιο είναι στις κορυφές των Λευκών Ορέων στη δυτική Κρήτη – ιδιαίτερα σε μία σειρά σχεδόν κατακόρυφων βράχων 900 μέτρων στο φαράγγι της Σαμαριάς.

Το Φαράγγι έχει ανακηρυχθεί Εθνικός Δρυμός για να προστατευθεί η σπάνια πανίδα και χλωρίδα του. Φιλοξενεί άλλα 14 ενδημικά ζωικά είδη και προστατεύεται από την UNESCO ως Απόθεμα της Βιόσφαιρας (Biosphere Reserve).


Το 1960, το κρι-κρι ήταν απειλούμενο είδος με καταγεγραμμένα λιγότερα από 200. Ήταν η μόνη πηγή κρέατος για τους αντάρτες την εποχή της Κατοχής στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η απειλή για το κρι-κρι ήταν ο κυριότερος λόγος ανακήρυξης της Σαμαριάς ως εθνικού δρυμού στις αρχές της δεκαετίας του 60. Υπάρχουν ακόμα μόνο περί τα 2000 ζώα στο νησί και θεωρούνται ακόμα απειλούμενα: τα βοσκοτόπια σπανίζουν και ασθένειες τα προσβάλλουν. Η ανάμειξη με την κοινή αίγα είναι όμως ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Το κυνήγι τους απαγορεύεται αυστηρά στο νησί ενώ επιτρέπεται κατόπιν ειδικής αδείας από το δασαρχείο Ηρακλείου στο νησάκι Δία.

Αρχαιολογικές ανασκαφές έχουν βρει διάφορες τοιχογραφίες του κρι-κρι. Κάποιοι ακαδημαϊκοί πιστεύουν πως το ζώο αυτό λατρεύτηκε στο νησί κατά την αρχαιότητα. Στα αρσενικά ακόμα και σήμερα δίνεται το όνομα «αγρίμι» ενώ το όνομα «σανάδα» χρησιμοποιείται για τα θηλυκά. Το κρι-κρι είναι ένα σύμβολο του νησιού και χρησιμοποιείται πολύ σε τουριστικά καταλύματα και επίσημες εκδόσεις παρά το γεγονός ότι ελάχιστοι τουρίστες, ακόμα και ντόπιοι, έχουν δει έστω και ένα.

Η μοριακή ανάλυση δείχνει πως το κρι-κρι δεν είναι ξεχωριστό υποείδος του αγριοκάτσικου, όπως αρχικά επικρατούσε. Αντίθετα είναι ένα άγριο κατσίκι καταγόμενο από τα πρώτα κοπάδια εξημερωμένων κατσικιών στη Μικρά Ασία και άλλα μέρη της ανατολικής Μεσογείου περί το 8000 με 7500 π.Χ.

Ενώ αυτό μπορεί να επηρεάσει το νομικό καθεστώς προστασίας του, το κρι-κρι είναι ένα από τα εμβλήματα της Κρήτης, είχε τεράστια πολιτιστική σημασία στην ιστορία του νησιού και συνεπώς η προστασία αυτού που αντιπροσωπεύει ένα στιγμιότυπο σχεδόν 10.000 ετών της πρώτης εξημέρωσης της κατσίκας θα πρέπει να θεωρείται πολύτιμο από μόνο του.

Όλα μια Κρήτη

rakokazano_mikri Ρακοκάζανα
σ' όλη την Κρήτη...

maxairi_mikro Κρητικό μαχαίρι
εις τους αιώνες...

madinada Μαντινάδες
για κάθε στιγμή...

Ζει στην Κρήτη

agriogatos_mikros Ο αγριόγατος
της Κρήτης...

kri_kri_mikro Αίγαγρος
της Κρήτης...

gupaetos_mikros Γυπαετός
ή κοκκαλάς...

Αξίζει να πάτε

ruvas Δάσος του Ρούβα 
στη Γέργερη...

neraidospilios Νεραϊδόσπηλιος
στους Αστρακούς...

venizelos Θέρισο
 Χανίων...

Κρητών Βίος

sheep-shearingΣτην Κρήτη ένα από τα έθιμα που κυριαρχεί είναι αυτό της «κουράς των προβάτων». Το ξαλάφρωμα δηλαδη των προβάτων από το τρίχωμα τους για να μην υποφέρουν...
harvest Διόνυσος: ο θεός του αμπελιού και του κρασιού. Γιος του Δία και της Σεμέλης. Ο μύθος λέει πως η Σεμέλη ήταν πολύ όμορφη και ο Δίας την αγάπησε και...

Κρήσσα Γη

spilaiaΈνα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της κρητικής γης είναι η ύπαρξη πολλών σπηλαίων, που σχηματίσθηκαν λόγω της μακραίωνης διεργασίας του νερού πάνω στα...
mountain-bike Το ποδήλατο βουνού (mountain bike) είναι ένα ποδήλατο ειδικά κατασκευασμένο για κίνηση μακριά από τους δρόμους της πόλης, σε έδαφος δύσβατο και με...

Κρητών Γεύσεις

agri-xorta Τι διαφορετικό θα μπορούσε να έχει το διαιτολόγιο του κρητικού λαού εκτός από το «τρώμε ότι πέμπει (στέλνει) ο Θεός...» Το μάζεμα των χόρτων από τους...
ofto-antikristo Του συντρόφου του ό Πάτροκλος κείνα πού του 'πε πιάνει.Κι αυτός κρεατοκούτσουρο μεγάλο τότες βάνει έκειά στη φέξη της φωθιάς, αίγας κι αρνιού την πλάτη...