Η Κρήτη σε σχέση με τις υπόλοιπες περιοχές εντός και εκτός Ελλάδας, βρίσκεται στην τελευταία βαθμίδα κατανάλωσης γάλακτος. Οι Κρητικοί, όμως, γνωρίζουν ένα ακόμη μυστικό: αντί για γάλα καταναλώνουν τυρί. Και η κατανάλωση τυριού στη Κρήτη είναι η υψηλότερη παγκοσμίως. Παρόλο που είναι πηγή κεκορεσμένων λιπαρών, οι Κρητικοί που το καταναλώνουν δεν έχουν υψηλά επίπεδα χοληστερόλης. Αυτό οφείλεται στους συνδιασμούς της κρητικής διατροφής που παρέχουν την ιδανική ισορροπία. Στην κρητική διατροφή υπάρχει μια εντυπωσιακή ισορροπία φυσικών προϊόντων που προσφέρουν εκείνο ακριβώς που χρειάζεται ο άνθρωπος για παραμένει υγιής. 

Οι βιταμίνες που περιέχονται στα τυριά της Κρήτης είναι πολλές (Α, Β1, Β2, Β3, Β6, φολικό οξύ), όπως συμβαίνει και με τα βασικά μέταλλα και με τα αμινοξέα. 

Συμφωνα με την μυθολογία λέγεται, πως τα γαλακτοκομικά προϊόντα της Κρήτης έθρεψαν τον μεγάλο θεό τον Δία, που γεννήθηκε σ' ένα σπήλαιο, έχοντας συντροφιά και τροφό του μιαν αίγα, την Αμάλθεια. Από τότε η κτηνοτροφία στην Κρήτη δεν έχει αλλάξει χαρακτήρα. Στηρίζεται σε μικρά ζώα (αίγες, πρόβατα) και καθόλου σε αγελάδες. 

Τα ζώα στην Κρήτη τρέφονται σχεδόν κατ' αποκλειστικότητα με χόρτα, κρητικά βότανα και θάμνους. Η παραδοσιακή αυτή μορφή κτηνοτροφίας στηρίζεται στην εμπειρία πολλών αιώνων. Η μόνη ουσιώδης διαφορά της από το παρελθόν έγκειται στο ότι η επεξεργασία του γάλακτος δεν γίνεται πλέον δίπλα στις στάνες αλλά σε σύγχρονες τροομκές εγκαταστάσεις, σε εργοστάσια που διατηρούν τις παραδοσιακές μορφές της τυροκομικής τηρώντας παράλληλα όλους τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας των τροφίμων με τρόπο σχολαστικό. 

Είδη τυριών:
---------------

1) Κεφαλοτύρι Κρήτης

Η γεύση του είναι αλμυρή και πικάντικη. Είναι σκληρό χρησιμοποιείται σαν επιτραπέζιο και τριμμένο πάνω σε ζυμαρικά. Γίνεται από πρόβειο και κατσικίσιο γάλα.

2) Γραβιέρα Κρήτης

Είναι τυρί που παρασκευάζεται από πρόβειο γάλα νόστιμο και πλούσιο σε λίπος. Η γεύση του είναι ελαφρά αλμυρή και γεμάτη από τις πρωτεΐνες του γάλακτος. 

3) Μαλάκα

Είναι μαλακό τυρί από το οποίο γίνεται η γραβιέρα. Είναι δηλαδή ωμή γραβιέρα που χρησιμοποιείται για την παρασκευή παραδοσιακών εδεσμάτων.

4) Τυροζούλι

Σκληρό τυρί εξαιρετικής γεύσης που παρασκευάζεται γύρω από τον Ψηλορείτη και σε άλλες περιοχές. Φημισμένο είναι το Σφακιανό τυροζούλι. Παραδοσιακό τυρί από κατσικίσιο γάλα. 

5) Αθότυρος σκληρός

Ο σκληρός αθότυρος είναι ένα εξαιρετικό τυρί που στην ουσία είναι μυζήθρα αποξηραμένη και ώριμη. Έχει έντονη γεύση πλούσιο άρωμα και καταναλώνεται πάνω σε ζυμαρικά όπως και σαν επιτραπέζιο. Είναι ελαφρώς αλατισμένο και αφήνεται για ωρίμανση λίγες εβδομάδες πριν τη κατανάλωση. Επίσης χρησιμοποιείται σε παραδοσιακά γλυκά λόγω της γλυκιάς του γεύσης.

6) Αθότυρος μαλακός

Στην Ανατολική Κρήτη λέγεται μυζήθρα, στην περιοχή των Χανίων λέγεται Αθότυρος. Το τυρί που παρασκευάζεται μπαίνει μέσα σε καλούπια για να στραγγίσει. Σε αυτό το τυρί οφείλεται και η εξαιρετική γεύση των κρητικών καλιτσουνιών.

7) Μυζήθρα και ξινομυζήθρα

Είναι ένα ελαφρύ, μαλακό τυρί χαμηλό σε λιπαρά και περιέχει τρία είδη γάλατος, πρόβειο, κατσικίσιο και αγελαδινό. Αυτό που χαρακτηρίζει το τυρί αυτό είναι η πικάντικη κα ξινή του γεύση, όπως δηλώνεται εξάλλου και από το όνομά του.